Bul

Balalar autizmi - bul nerv sisteması rawajlanıwınıń buzılıwı bolıp, ol erte balalıq dáwirinde kórinedi. Ol qarım-qatnas, sociallıq óz ara tásir hám minez-qulıqta ózine tán qıyınshılıqlar menen xarakterlenedi.

Bul jaǵday autistik spektr buzılıwları (ASB) toparina kiredi. ASB túrli dárejede - jeńilden awırǵa shekem belgili boladı hám parıqlar qollap-quwatlaw dárejesi, sóylew hám intellekt rawajlanıwı menen belgilenedi.

Tiykarǵı belgileri

Autizm belgileri hár túrli boliwi múmkin, biraq kóbinese tómendegiler baqlanadi:

- qatnasıqqa qızıǵıwshılıqtıń tómenligi, kóz baylanısınıń tómenligi, atqa juwap bermew;

- sóylewdi túsiniw hám óz pikirlerin bildiriwdegi qıyınshılıqlar;

- jeke oyınlardı abzal kóriw, basqalardıń sezimlerin túsiniwdegi qıyınshılıqlar;

- tákirarlanıwshı háreketler hám ádettegi tártipke ámel etiw;

- sheklengen qızıǵıwshılıqlar, sesler, jaqtılıq hám tiygiziwge ádettegi emes reakciyalar;

- syujetli oyınnıń joqlıǵı, bir qıylı háreketler;

- sezimlerdi bildiriwdegi qıyınshılıqlar hám jaǵdaylarǵa standart emes múnásibet.

Múmkin bolǵan sebepler

Autizmniń anıq sebepleri anıqlanbaǵan. Ol genetikalıq hám sırtqı faktorlar tásirinde rawajlanadı dep esaplanadı.

- miydiń genetikalıq beyimligi hám rawajlanıw ózgeshelikleri;

- hámiledarlıq hám tuwıw asqınıwları (infekciyalar, asfiksiya, shala tuwıw);

- erte rawajlanıw faktorları (neyroinfekciyalar, toksinler, awır kesellikler).

Stress hám qorshaǵan ortalıq sharayatları simptomlardı kúsheytiwi múmkin, biraq autizmge sebep bolmaydı.

Qaysı  jaslarda kóbirek diagnoz qoyıladı

- dáslepki belgileri 1 jasqa shekem payda boliwi múmkin;

- 1-3 jasta sóylew hám qatnastaǵı keshigiwler anıq kórinedi;

- kóbinese diagnoz 2-5 jas aralıǵında qoyıladı.

Balanı qollap-quwatlaw

Erte járdem balanıń rawajlanıwına úlken tásir etedi:

- úyde tınısh hám turaqlı ortalıq jaratıw;

- ata-analardı bala menen duris pikirlesiwge úyretiw;

- logoped, psixolog hám defektolog penen islew;

- rawajlandırıwshı terapiyalar (ABA, Floortime hám basqalar);

- sensorlıq integraciya sabaqları;

- bilimlendiriw ortalıǵın beyimlestiriw;

- zárúrlik bolsa - dári-dármaqlar (tek ǵana shıpaker usınısı menen).

Este saqlaw kerek!

Bir yamasa birneshe belgi autizm bar ekenligin ańlatpaydı.

Gúman bolsa, qánigege xabarlasıw kerek.

Autizm vakcinaciya menen baylanıslı emes. Hár bir bala individual rawajlanadı.

Durıs qatnas penen bala jámietke beyimlesiwi múmkin.

Maman másláhátler balalar psixonevrologları tárepinen jasaw ornındaǵı mákemelerde beriledi.

Durıs qollap-quwatlaw menen bala kónlikpelerdi ózlestiriwi, oqıwı hám jámietke beyimlesiwi múmkin.

Bilimlendiriw járdemin alıw ushın "Insan" sociallıq orayları arqalı psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyadan ótiw zárúr.