II darajali neyrosensor eshitish zaifligi (41-55 dB) - H90.3
II darajali neyrosensor eshitish zaifligi (41-55 dB) - H90.3
Bu nima
II darajali neyrosensor eshitish pasayishi (41–55 dB, H90.3) — bu eshitish to‘liq emas, ya’ni tovush go‘yoki bir pog‘ona past eshitiladigan holatdir.
Bu to‘liq karlik emas, ammo:
- past ovozli nutqni, pichirlashni, uzoqdan aytilgan so‘zlarni bola yomon eshitadi;
- yonida baland ovozda gapirilsa — yaxshi yoki deyarli yaxshi eshitadi.
Ko‘pincha ikkala quloq bir vaqtda zararlanadi — bunday holatda tashxisda “ikki tomonlama” deb ataladi.
Asosiy belgilari:
Ota-onalar e’tibor berishi kerak bo‘lgan belgilar:
- bolani boshqa xonadan chaqirishda, ba’zan javob beradi, ba’zan esa yo‘q;
- ko‘pincha: "a? nima? takrorlang." ayniqsa, bog‘chada, maktabda, ko‘chada;
- televizor, multfilm yoki musiqani boshqalarga nisbatan balandroq qilib qo‘yadi;
- shovqin-suronli joylarda (bolalar guruhi, sinf, kafe) o‘zini yo‘qotib qo‘yadi: yuzlarga qaraydi - nima deyishayotganini "taxmin qiladi";
- nutqi kechroq rivojlanadi, ayrim tovushlarni tushirib qoldiradi: “mushuk” o‘rniga «mu»;
- pedagog «diqqatsiz, xayolparast», deb shikoyat qilsa, aslida bola hammasini eshitmay qolgan bo‘ladi.
Muhim: bunday bola "zaif eshituvchi" bo‘lib ko‘rinmaydi - baland ovozga javob beradi, multfilmlarga kuladi, sshu sabab muammo kech aniqlanadi.
Ehtimoliy sabablari:
Sabablar turlicha bo‘lishi mumkin, eng ko‘p uchraydiganlari:
Homiladorlik va tug‘ruq davrida:
- genetik omillar (xususan, GJB2 geni);
- onadagi infeksiyalar (ko‘pincha sitomegalovirus);
- og‘ir tug‘ruq: asfiksiya, kuchli gipoksiya, juda past vazn, reanimatsiya, og‘ir sariqlik.
Tug‘ilgandan keyin:
- meningit va og‘ir virusli infeksiyalar;
- ototoksik dorilar.
- bosh jarohatlari, juda kuchli tovush ta’siri;
- ayrim nevrologik va genetik kasalliklar.
Ba’zi hollarda sabab aniqlanmasligi mumkin — bu ham tibbiyotda uchraydigan holat hisoblanadi.
Qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi
Ideal holatda:
- eshitish skriningi — tug‘ruqxonada yoki 1 oygacha;
- aniqlashtiruvchi tekshiruv — 3 oygacha;
- reabilitatsiya boshlanishi — 6 oygacha.
Amaliyotda:
- bola baland tovushlarga javob bergani uchun muammo ko‘rinmaydi;
- odatda 1,5–3 yoshda nutq kechikganda aniqlanadi;
- maktabda “eshitmayapman”, “shovqin halal beradi” degan shikoyatlar paydo bo‘ladi.
Bolani qo‘llab-quvvatlash
Eshitish qobiliyatini dori bilan tiklab bo‘lmaydi, lekin uni yaxshi kompensatsiya qilish mumkin.
1. Tekshiruv — surdolog/LOR va maxsus testlar (OAE, KSVP, ASSR, audiometriya).
2. Eshitishni kompensatsiya qilish — odatda ikkala quloqqa eshitish apparatlari qo‘yiladi, ular nutqni yaxshiroq eshitishga yordam beradi.
3. Nutqni rivojlantirish — surdopedagog va logoped bola nutqni tushunishi, gapirishi va to‘g‘ri talaffuz qilishiga yordam beradi.
4. Kundalik muloqot — uyda bola bilan ko‘p, sokin va yuzma-yuz gaplashish, mimika va ko‘rgazmali vositalardan foydalanish.
5. Ta’lim — bog‘cha va maktabda bola pedagogga yaqin o‘tirishi, aniq nutqni eshitishi va zarur bo‘lsa qo‘shimcha qurilmalardan foydalanishi kerak.
6. Psixologik qo‘llab-quvvatlash — bolani qo‘llab-quvvatlash va uning harakatlarini rag‘batlantirish muhim.
Eslab qolish muhim!
Yordam bo‘lmasa, bola nutqni to‘liq eshita olmaydi. Qanchalik erta tekshiruv va reabilitatsiya boshlansa, bola tengdoshlarga shunchalik yaqin rivojlanadi.
Yashash joyidagi davolash-profilaktika muassasalarida malakali bolalar oftalmologi, psixonevrolog va logoped maslahat beradi.
