Bu nima

Disxondroplaziya (Ollier kasalligi) — suyak tizimining kam uchraydigan tug‘ma kasalligi bo‘lib, unda tog‘ay to‘qimasining bir qismi odatdagidek suyakka aylanishi buziladi.

Natijada suyak ichida tog‘ay o‘choqlari (enxondromalar) saqlanib qoladi. Bola o‘sgani sari bu o‘choqlar suyakni deformatsiya qilishi, uning shakli va uzunligini buzishi mumkin.

Muhim:

- kasallik aqliy rivojlanish bilan bog‘liq emas — intellekt odatda saqlanadi;

- bu o‘sma ham, infeksiya ham emas;

- kasallik suyak o‘sishi buzilishlari guruhiga kiradi, travma emas.

Asosiy belgilari

Belgilar qaysi suyaklar zararlanganiga va o‘zgarishlar darajasiga bog‘liq bo‘lib, ko‘pincha quyidagilar kuzatiladi:

- tana assimetriyasi (bir qo‘l yoki oyoq ikkinchisidan qisqaroq bo‘lishi);

- suyaklarning egilishi yoki qalinlashishi;

- oqsoqlanish;

- qo‘l yoki oyoq barmoqlarining deformatsiyasi;

- ayrim bo‘g‘imlarda harakatchanlikning cheklanishi;

- patologik sinishlarga moyillik (suyaklar oson sinadi).

Odatda og‘riq bo‘lmaydi; ichki a’zolar zararlanmaydi; ko‘pincha tananing bir tomoni zararlanadi.

Ehtimoliy sabablar:

Aniq sababi noma’lum. Kasallik suyak to‘qimasining shakllanish jarayonini buzadigan genetik mutatsiyalar bilan bog‘liq.

Ko‘pincha o‘z-o‘zidan paydo bo‘ladi va nasldan naslga o‘tmaydi.

Qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi?

- o‘zgarishlar tug‘ilgandan boshlab mavjud bo‘lishi mumkin;

- ammo ko‘pincha kasallik 2 yoshdan 10 yoshgacha aniqlanadi;

- ayniqsa bola faol yurib, tez o‘sishni boshlaganda belgilar yaqqol ko‘rinadi.

Tashxis ortoped tomonidan ko‘rik va rentgen tekshiruvlari asosida qo‘yiladi.

Bolani qo‘llab-quvvatlash:

Disxondroplaziya — surunkali holat, ammo to‘g‘ri tibbiy va ijtimoiy hamrohlik bilan bola faol va to‘laqonli hayot kechirishi mumkin.

Tavsiya etiladi:

- ortoped nazoratida muntazam kuzatuv;

- suyaklar o‘sishi va holatini nazorat qilish;

- davolovchi jismoniy mashqlar va jismoniy faollik;

- ortopedik vositalar — zaruratga ko‘ra;

- jarrohlik tuzatish — kerak bo‘lganda;

- bola va oila uchun psixologik yordam;

- ta’lim va kundalik hayot sharoitlarini moslashtirish.

Eslab qolish muhim

- disxondroplaziya — bu rivojlanishning o‘ziga xosligi, “hukm” emas;

- bolaning intellekti va qobiliyatlari odatda yosh me’yoriga mos keladi;

- erta kuzatuv asoratlarning oldini olishga yordam beradi;

- bola uchun qo‘llab-quvvatlash, qabul qilish va ijobiy muhit muhim;

- to‘g‘ri ta’lim va ijtimoiy muhit uning imkoniyatlarini ochib beradi.

Malakali maslahat yashash joyidagi davolash-profilaktika muassasalarida ortoped-travmatologlar shifokorlar tomonidan ko‘rsatiladi.

Reabilitatsiya quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

- 2 yoshdan — ixtisoslashtirilgan muassasalarda (maktabgacha ta’lim tashkilotlari);

- 3 yoshdan — maktabgacha ta’lim tashkilotlarining inklyuziv guruhlarida;

- 7 yoshdan — umumta’lim va ixtisoslashtirilgan maktablarning inklyuziv sinflarida.

Yuqoridagi muassasalarga joylashtirish uchun psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish zarur. Buning uchun “Inson” ijtimoiy xizmat markazlariga murojaat qilinadi.