Bul

Baladaǵı joqarı gipermetropiya (uzaqtı kóriw) — bul kóriwdiń anıq buzılıwı bolıp, onda «plyus» kórsetkishi ádette +5,0 dioptriya hám onnan joqarı boladı (bir yaki eki kózde).

Kóz qısqa bolıwı yaki optikalıq kúshi jetkisiz bolıwı sebepli jaqtılıq tor perdege emes, onıń artına fokuslanadı. Natijada súwret ásirese jaqınnan, joqarı dárejede bolsa uzaqtan da gúńgirt kórinedi.

Kishkene balalarda +2,0…+3,0 dioptriya shegindegi uzaqtan kóriw fiziologiyalıq norma esaplanadı. Biraq joqarı dárejede kóriw buzıladı, oqıwda qıyınshılıqlar payda boladı hám qıysıq kóz ben ambliopiya qáypi artadı.

Tiykarǵı belgileri

Kishkene balalar kóriw buzılıwın sezbeydi, biraq úlkenler tómendegilerdi bayqawı múmkin:

- bala kitap, oyınshıq hám dápterdi uzaqraq ustaydı;

- tez sharshaydı;

- bas awırıwı hám kóz sharshawına shaǵım etedi;

- jaqınnan islewdi unatpaydı;

- kózin qısadı, basın qaptalǵa iyedi;

- kóz isiwleri jıy boladı;

- joqarı dárejede qıysıq kóz hám ambliopiya payda bolıwı múmkin;

- mektep jasında oqıwda qıyınshılıq, tez sharshaw;

- súwret gúńgirt yaki eki kórinedi;

- oqıw hám jazıwǵa qızıǵıw azayıwı múmkin.

Múmkin bolǵan sebepler

Kópshilik jaǵdayda gipermetropiya tuwma boladı.

Tiykarǵı faktorlar:

- násillik (kóz dúzilisiniń ózgeshelikleri);

- hámiledarlıq hám tuwıw dáwirindegi buzılıwlar;

- kózdiń tuwma anomaliyaları;

- kemnen-kem jaraqatlar hám isiniwler.

Gadjetler bul keseldi payda etpeydi, biraq kóriwge túsetin kúsheni arttıradı.

Qaysı jasta anıqlanadı

- 1 jastan baslap anıqlanıwı múmkin;

- 3 jasta hám mektep aldında tekseriw ótkiziledi;

- 2–3 jasta belgiler bar bolsa;

- 5–7 jasta oqıw baslanǵanda kóbinese anıqlanadı.

Erte anıqlaw kóriwdi saqlap qalıwǵa járdem beredi.

Balanı qollap-quwatlaw

- balanı 6–12 ayda bir oftalmologǵa kórsetiw;

- kózáynek yaki linzalarni túrli waqıtta taǵıp júriw;

- ambliopiya hám qıysıq kózdi emlew;

- kóriw gigienası: jaqsı jaqtılandırıw, kitap 30–35 sm, dem alıw, gadjetti azaytıw.

Balalarda lazerlik emlew ádette qollanılmaydı.

Este saqlaw kerek!

Joqarı gipermetropiya baqlawdı talab etedi. Baqlanbasa qıysıq kóz hám ambliopiya payda bolıwı múmkin.

Muntazam tekseriwler balanıń kóriwin saqlap, oqıwına hám rawajlanıwına járdem beredi.

Malakali járdem jasaw ornı boyınsha balalar oftalmologları tárepinen kórsetiledi.

Pedagogikalıq járdem (tiflopedagog penen sabaqlar) 3 jastan baslap ixtisoslastırılǵan mákemelerde, sonday-aq eki tárepleme kóriw buzılıwında inklyuziv toparlar hám klaslarda ámelge asırıladı.

Joqarıdaǵı mákemelerge ornalastırıw ushın psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyadan ótiw kerek. Buning ushın “Insan” sociallıq oraylarına múrájat etiledi.