Bu nima

Boladagi yuqori darajadagi gipermetropiya (uzoqko‘rlik) – bu shunchaki “biroz plus” emas, balki ko‘zoynak retseptidagi kuchli “+”, odatda +5,0 dioptriyadan yuqori bir yoki ikkala ko‘zda.

Ko‘z qisqaroq bo‘lishi yoki optik kuchi yetarli bo‘lmasligi sababli yorug‘lik nurlari to‘r pardadan keyin fokuslanadi. Natijada tasvir xiralashadi, ayniqsa yaqin masofada, yuqori darajada esa uzoqda ham.

Kichik yoshdagi bolalarda +2,0 … +3,0 dioptriyagacha bo‘lgan fiziologik gipermetropiya normal hisoblanadi. Ammo yuqori darajada ko‘rish buziladi, o‘qishda qiyinchiliklar paydo bo‘ladi va qiyshiq ko‘zlik hamda ambliopiya (“dangasa ko‘z”) rivojlanish xavfi ortadi.

Asosiy belgilar

Kichik yoshdagi bolalar ko‘rish muammosidan shikoyat qilmasligi mumkin, ammo quyidagi belgilar kuzatiladi:

- bola o‘yinchoq va kitoblarni uzoqroq tutishga harakat qiladi;

- ko‘rishni talab qiladigan mashg‘ulotlarda tez charchaydi;

- bosh og‘rig‘i yoki ko‘z charchog‘idan shikoyat qiladi, ko‘zini tez-tez ishqalaydi;

- yaqin masofadagi mashg‘ulotlardan qochadi;

- ko‘zini qisadi, boshini egib qaraydi;

- tez-tez ko‘z yallig‘lanishlari kuzatiladi;

- yuqori darajada — qiyshiq ko‘zlik va ambliopiya xavfi mavjud;

- maktab yoshida — o‘qishda qiyinchilik, tez charchash;

- matnni xiralashgan yoki ikki ko‘rish;

- o‘qish va yozishga qiziqmaslik.

Ehtimoliy sabablar

Ko‘pchilik hollarda bolalardagi yuqori darajadagi gipermetropiya tug‘ma bo‘ladi.

Asosiy omillar:

- irsiy moyillik (ko‘z tuzilishining xususiyatlari);

- homiladorlik va tug‘ruqdagi asoratlar;

- ko‘zning tug‘ma anomaliyalari;

- kam hollarda — jarohatlar yoki yallig‘lanishlar.

Gadjetlar gipermetropiyani keltirib chiqarmaydi, lekin ko‘rish zo‘riqishini kuchaytirishi mumkin.

Qaysi yoshda ko‘proq tashxis qo‘yiladi

Yuqori gipermetropiya erta yoshda aniqlanishi mumkin.

Rejalashtirilgan ko‘riklar:

- 1 yoshda;

- 3 yoshda;

- maktabga kirishdan oldin.

Ko‘pincha:

- 2–3 yoshda — yaqqol belgilar bo‘lsa;

- 5–7 yoshda — o‘qish boshlanganda aniqlanadi.

Erta aniqlash ko‘rishni saqlashga yordam beradi.

Bolani qo‘llab-quvvatlash

- bolani muntazam ravishda oftalmologga ko‘rsatish (6–12 oyda bir marta);

- to‘g‘ri tanlangan ko‘zoynak yoki linzalarni doimiy taqish;

- ambliopiya va qiyshiq ko‘zlikni davolash;

- ko‘rish gigiyenasiga rioya qilish (yorug‘lik, masofa, tanaffuslar, kamroq gadjetlar);

- ko‘proq ochiq havoda bo‘lish.

Bolalarda lazer orqali tuzatish odatda qo‘llanilmaydi.

Eslab qolish muhim!

Yuqori gipermetropiya kuzatuv va davolashni talab qiladi. Nazoratsiz qolsa, qiyshiq ko‘zlik va ambliopiya rivojlanishi mumkin.

Muntazam ko‘riklar bola ko‘rishini saqlash va uning o‘qishi hamda rivojlanishini yengillashtiradi.

Malakali yordam yashash joyidagi bolalar oftalmologlari tomonidan ko‘rsatiladi.

Pedagogik yordam (tiflopedagog bilan mashg‘ulotlar) 3 yoshdan boshlab ixtisoslashtirilgan muassasalarda, shuningdek, ikki tomonlama ko‘rish buzilishi bo‘lsa, inklyuziv guruhlar va sinflarda tashkil etiladi.

Mazkur muassasalarga joylashtirish uchun psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish zarur. Buning uchun “Inson” ijtimoiy xizmat markazlariga murojaat qilinadi.