Bul

Shaxstıń specifik buzılıwları - F60 - bul shaxstıń qáliplesiwinen keyin (ádette 16-18 jastan soń) qoyılatuǵın diagnozlar bolıp, adamnıń minez-qulqı, pikirlewi hám emocional reakciyalarınıń turaqlı buzılıwı menen sıpatlanadı.

Balalarda bul diagnoz qoyılmaydı, sebebi shaxsiyat ele qáliplesiw procesinde boladı.

F60 toparǵa paranoid, shizoid, dissocial (antisocial), emocional turaqsız (impulsiv hám borderline), gistrionik, anankast (obsessiv-kompulsiv), qáweterli (qashıwshı), qaramlı, basqa hám anıqlanbaǵan shaxs buzılıwları kiredi.

Tiykarǵı belgileri

Balalarda shaxstıń buzılıwınıń ornına ádette:

- minez-qulıqtıń buzılıwı;

- emocional buzılıwlar;

- baylanıslılıqtıń buzılıwı;

- xarakter akcentuaciyası;

- aralas rawajlanıwınıń buzılıwı.

Biraq keleshektegi shaxstıń buzılıwınıń dáslepki belgileri haqıyqatında da balalıqta payda bolıwı múmkin.

Múmkin bolǵan sebepler

- genetikalıq beyimlilik (tiykarǵı faktor);

- miydiń organikalıq jaraqatlanıwı (perinatal jaraqatlar);

- balalıqtaǵı sozılmalı stressli jaǵdaylar;

- travmalıq tájiriybe, emocional deprivaciya;

- qolaysız shańaraq ortalıǵı;

- nevrologiyalıq hám somatikalıq buzılıwlar;

- ata-analarda psixoaktiv zatlardıń paydalanılıwı.

Buzılıw bir faktor sebepli emes, beyimlilik hám turmıs jaǵdaylarınıń birigiwi nátiyjesinde rawajlanadı.

Kóbinese neshe jasta diagnoz qoyıladı

F60 diagnozı shaxs qálipleskennen keyin qoyıladı - ádette 16-18 jaslardan baslap.

Kishi jasta uqsas simptomlar baqlanıwı múmkin, biraq balalarǵa rásmiy túrde basqa diagnozlar qoyıladı:

- minez-qulıqtıń buzılıwı;

- emocional buzılıwlar;

- baylanıslılıqtıń buzılıwı;

- xarakter aksentuasiyası.

Balanı qollap-quwatlaw

Balalarǵa F60 diagnozı qoyılmasa da, uqsas belgilerdiń bar bolıwında tómendegiler áhmiyetli:

1. Shańaraqta turaqlı hám tınısh ortalıq jaratıw

Stresslerdiń az bolıwı, rejim aldın ala anıqlanıwı, tınısh sóylesiw.

2. Emocional jaqtan qollap-quwatlaw

Sabırlılıq kórsetiw, qaǵıydalardı basımsız hám sınsız áste túsindiriw.

3. Ózin-ózi basqarıw kónlikpelerin qáliplestiriwge járdemlesiw

Balanı sezimlerin basqarıwǵa, impulslerdi basqarıwǵa, óz táshwishlerin sóz benen anlatıwǵa úyretiw.

4. Sociallıq kónlikpelerdi rawajlandırıw

Teńlesleri  menen pikirlesiw, kelispewshiliklerdi sheshiw, birge islesiwge úyretiw.

5. Qánigeler menen islew

Diagnoz qoyıw, minez-qulqın dúzetiw hám shańaraqtı qollap-quwatlaw ushın psixolog, psixoterapevt, balalar psixiatrına múrájat etiw.

6. Qáwipsizlikti baqlaw

Eger agressiya, ashıw payda bolsa, ózin-ózi jaraqatlawshı minez-qulq payda bolsa, dárhal shıpakerge xabarlasıw.

Balalar psixonevrologları jasaytuǵın jeri boyınsha emlew-profilaktika mákemelerinde zárúr  másláhát beredi.

Este saqlaw kerek!

Hár bir bala individual rawajlanadı.

Óz waqtında diagnoz qoyıw hám korrekciya menen rawajlanıw unamlı tárepke ózgeredi.

Balanı basqalar menen salıstırmań, onıń jeke jetiskenliklerin qádirleń.

Jasaw ornındaǵı emlew-profilaktika mákemelerinde maman balalar psixonevrolog másláhát beredi.

Pedagogikalıq járdem 3 jastan baslap qánigelestirilgen mákemelerde hám inklyuziv bilimlendiriwde ámelge asırıladı.

Orta hám awır dárejedegi balalar ushın kúndizgi tárbiya xızmetleri bar.

Mákemelerge jiberiw ushın psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyadan ótiw hám "Insan" oraylarına múrájat etiw zárúr.