Qo‘l-oyoqlarning amputatsiya tug‘ma anomaliyalari - Q74.9
Qo‘l-oyoqlarning amputatsiya tug‘ma anomaliyalari - Q74.9
Bu nima:
Tug‘ma amputatsion
anomaliyalar (Q74.9) — bu patologiya bo‘lib, unda bola qo‘l yoki oyoqning bir
qismi to‘liq yoki qisman yetishmay tug‘ilishi.
Masalan: qo‘l yoki oyoqning
bir qismi, bilak, qo‘l yoki oyoq barmoqlari, butun qo‘l yoki oyoq bo‘lmasligi
mumkin. Muhim: bu tug‘ruq paytidagi jarohat emas, balki tug‘ma holatdir.
Asosiy belgilari:
Chaqaloq tug‘ilganda:
- qo‘l-oyoqning qismi yo‘qligi
yoki keskin qisqarganligi seziladi;
- qo‘l/oyoq qo‘ltiq bilan tugaydi;
- ba’zan amniotik bog‘lamlar -
terida halqasimon egatlar mavjud bo‘lib, ular tufayli bog‘lamdan pastda
oyoq-qo‘llarning bir qismi rivojlanmagan;
Holatlar bir tomonlama yoki ikki tomonlama
bo‘lishi mumkin, ba’zan boshqa tug‘ma anomaliyalar bilan birga keladi (masalan,
yurak, umurtqa pog‘onasi va hokazo).
Ehtimoliy
sabablar:
Aniq sabablari noma’lum:
- homiladorlikning dastlabki
bosqichlarida rivojlanishning buzilishi (3-7 hafta) - qo‘l-oyoqning
"o‘sishi" shunchaki to‘xtab qolishi;
- dorilar ta’siri, og‘ir
infeksiyalar;
- genetik sindromlar va xromosoma
anomaliyalari.
Odatda
qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi?
Ba’zan - homiladorlikning 2-trimestrida ultratovush
tekshiruvida aniqlanadi(qo‘l/oyoq butunlay ko‘rinmaydi, qo‘l yoki oyoq panjasi
yo‘q).
Ko‘pincha – bola tug‘ilganda, neonatologning
birinchi ko‘rigida aniqlanadi.
Bolani
qo‘llab-quvvatlash:
Ota-onalar va shifokorlarning vazifasi - bolaga
maksimal darajada yordam berish.
Quyidagi
yordam ko‘rsatiladi:
- mutaxassislar jamoasi: bolalar
ortopedi, travmatolog, protezchi, reabilitolog, nevrolog, psixolog;
- erta protezlash;
- DJT, massaj, ergoterapevt bilan
mashg‘ulotlar - bolani kultdan, boshqa qo‘l/oyoqdan foydalanishga,
funksiyalarni kompensatsiya qilishga o‘rgatadi;
- o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatishni
o‘rganish: kiyinish, qoshiq ushlash, yozish, o‘ynash — dastlab “o‘z
uslubida”, lekin mustaqil bajarishni rag‘batlantirish.
Eslab
qolish muhim
Tug‘ma amputatsiya bilan tug‘ilgan bola faol,
mazmunli hayot kechirishi mumkin: sport, musiqa, ijod, ta’lim.
Reabilitatsiya va protezlash qanchalik tez boshlansa, bola shunchalik oson moslashadi.