Bu nima:

Mikrokornea — tug‘ma anomaliya bo‘lib, unda ko‘zning oldingi shaffof qismi — shox parda (rogovitsa) me’yoridan sezilarli darajada kichik bo‘ladi.

·        Bolalarda shox pardaning me’yoriy diametri odatda 11–12 mm ni tashkil etadi.

·        Mikrokorneada esa diametri 10 mm yoki undan kam bo‘ladi, ayrim holatlarda ancha kichraygan bo‘lishi mumkin.

Mikrokornea quyidagi ko‘rinishlarda uchrashi mumkin:

·        Izolyatsiyalangan shakl — ko‘z olmasi normal o‘lchamda bo‘lib, faqat shox parda kichik bo‘ladi;

·        Mikroftalm tarkibida — butun ko‘z olmasi kichraygan bo‘ladi.

XKT-10 tasnifiga ko‘ra, mikrokornea ko‘zning oldingi segmenti tug‘ma anomaliyalariga kiradi va Q13.1 kodi bilan belgilanadi.

Asosiy belgilari:

Ota-onalar payqashi mumkin bo‘lgan belgilar:

·        Ko‘zlar biroz “kichik” yoki “tor” ko‘rinadi, ba’zan yuz assimetriyasi seziladi;

·        Bola ko‘zlarini qisadi, buyumlarni juda yaqin olib keladi, tez-tez adashadi;

·        Gapira oladigan yoshdagi bolalar xiralashgan ko‘rish, “tuman” yoki ko‘zning tez charchashi haqida shikoyat qilishlari mumkin;

·        Ko‘pincha uzoqni yaxshi ko‘ra olmaslik (giperopiya), g‘ilaylik, ba’zan nistagm kuzatiladi.

Oftalmolog ko‘rigida aniqlanadigan holatlar:

·        Shox parda diametrining me’yoridan kichikligi;

·        Ko‘pincha hamroh bo‘ladigan anomaliyalar: kolobomalar, shox parda yoki gavhar (linza) xiralashuvi, oldingi kamera burchagining tor yoki yopiq bo‘lishi;

·        Glaukoma (ko‘z ichki bosimining oshishi) va ikkilamchi katarakta rivojlanish xavfining yuqoriligi.

Mumkin bo‘lgan sabablari

Mikrokornea deyarli har doim homiladorlik davridayoq shakllanadi:

Genetik omillar:

·        Irsiylik (autosom-dominant yoki autosom-retsessiv);

·        Ayrim sindromlarning tarkibiy qismi sifatida: Ehlers–Danlos, Marfan, Riger, Norri sindromlari, shuningdek ayrim xromosoma anomaliyalari va boshqalar.

·        Ichki bachadon infeksiyalari (qizamiqcha, toksoplazmoz, sitomegalovirus, gerpes va boshqalar);

·        Alkogol, giyohvand moddalar, ayrim dori vositalari, kimyoviy moddalar va radiatsiya ta’siri.

Kam hollarda mikrokornea ikkilamchi tarzda — og‘ir kasallik yoki jarohatdan keyin ko‘zning atrofiyasi yoki subatrofiyasi fonida rivojlanishi mumkin.

Qaysi yoshda ko‘proq tashxis qo‘yiladi:

·        Tug‘ilganda yoki hayotning birinchi yilida — neonatolog va bolalar oftalmologi ko‘rigida aniqlanadi.

·        Yengil shakllari esa 3–6 yoshda, bola ilk bor ko‘rish tekshiruvidan o‘tkazilganda yoki ko‘zoynak tanlash jarayonida aniqlanishi mumkin.

Bolani qo‘llab-quvvatlash / Bolaga qanday yordam berish mumkin:

·        Bolani muntazam ravishda bolalar oftalmologi ko‘rigidan o‘tkazish va ko‘z ichki bosimini nazorat qilish;

·        To‘g‘ri tanlangan ko‘zoynak yoki linzalardan foydalanish, belgilangan apparat davolash muolajalarini bajarish;

·        Asoratlar (glaukoma, katarakta va boshqalar) rivojlanganda jarrohlikni kechiktirmaslik;

·        Bola bilan muntazam ravishda ko‘rish mashqlarini (ko‘z gimnastikasi) bajarish;

·        Uy sharoitida ko‘zlarni asrash, ko‘rish o‘yinlarini qisqa va me’yorida tashkil etish, ortiqcha zo‘riqtirmaslik;

·        Bog‘cha yoki maktabda bolani doskaga yaqin joylashtirish, pedagogni bolaning ko‘rish xususiyatlari haqida xabardor qilish.

Muhim eslatmalar:

·        Mikrokornea — hukm emas va har doim ko‘rlikka olib kelmaydi. Erta aniqlash va to‘g‘ri davolash bilan ko‘plab bolalar yaxshi ko‘ra oladi, oddiy maktablarda o‘qiydi va faol hayot kechiradi.

·        Asosiy xavf — glaukoma va boshqa asoratlar. Ular uzoq vaqt og‘riqsiz kechib, sekin-asta ko‘rishni yomonlashtirishi mumkin. Shu sababli oftalmolog nazorati majburiy.

·        O‘zbilarmoncha tomchilar va xalqona usullar qat’iyan mumkin emas. Faqat shifokor belgilagan davolash sxemalariga amal qilish kerak.

·        Ikkinchi ko‘zni asrash juda muhim: sport bilan shug‘ullanganda himoya vositalaridan foydalanish, har qanday ko‘z muammosini o‘z vaqtida davolash.

Oila va shifokor qanchalik erta va hamjihatlikda harakat qilsa, bolaning ko‘rishini saqlab qolish, o‘ziga ishongan, faol va mustaqil bo‘lib ulg‘ayish imkoniyati shunchalik yuqori bo‘ladi.

- Yashash joyidagi davolash-profilaktika muassasalarida malakali bolalar oftalmologi, psixonevrolog va logoped maslahat beradi.

- Pedagogik yordam (tiflopedagog bilan mashg‘ulotlar) 3 yoshdan boshlab ixtisoslashtirilgan muassasalarda — maktabgacha ta’lim tashkilotlari hamda ta’lim muassasalarida amalga oshiriladi.

- Yuqoridagi muassasalarga rasmiylashtirish uchun psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan xulosa olish talab etiladi. Komissiyadan o‘tish uchun ariza “Inson” ijtimoiy markazlari orqali amalga oshiriladi.