Bul

Kóriw nervi diski hám makula gipoplaziyası - "oraylıq kóriw zonası"nıń tuwma kemisligi:

- kóriw nervi diski (nerv kózden shıǵatuǵın jer) ádettegiden kishi hám nerv talaları az;

- makula hám shuqırsha (fovea) tegisleniwi yamasa tolıq qáliplespegen bolıwı múmkin.

Nátiyjede kóz "durıs dúzilgen" biraq kóriw maǵlıwmatların tór perdesi hám nervi normal dúzilgen balaǵa qaraǵanda tómen ótkizedi hám qayta isleydi.

Tiykarǵı belgileri

Balalardıń bir bólegi jaqtılıqqa hám bet-ápirine derliktey normal juwap beredi, al basqalarında mashqalalar nárestelik dáwirinde-aq bayqaladı. Tómendegiler júz beriwi múmkin:

- kóriw ótkirliginiń jeńil dárejeden awır dárejege shekem páseyiwi;

- bala kózin jaqsı toqtatıp qaray almaydı, oyınshıqlardı alıwǵa umtılmaydı, uzaqtan adamlardıń júzin "tanımaydı";

- nistagm;

- qıysıq kózlik;

- keńislikte baǵdarlanıwda qıyınshılıqlar, kóriw júklemelerinen tez sharshap qalıw;

- kóz túbin teksergende: kishkene aǵarǵan disk, bazıda "qos halqa", tegislengen makula.

Kóriw hárbir kózde hár túrli bolıwı múmkin.

Múmkin bolǵan sebepler

Gipoplaziya qursaq ishinde kóriw nervi hám tor perde payda bolǵanda payda boladı. Bul kóbinese:

- hámile miyiniń gipoksik-ishemik zıyanlanıwları (sozılmalı gipoksiya, hámiledarlıqtıń awır asqınıwları, tuwıw asfiksiyası);

- qarın ishindegi infekciyalar (citomegalovirus, toksoplazmoz, gerpes hám basqalar);

- ananıń ayırım dári-dármaqlar, alkogol, náshebentlik zatlar qabıl etiwi, shegiwi;

- dekompensaciyalanǵan qantlı diabet hám basqa awır metabolik buzılıwlar;

- xromosomalıq hám genetikalıq sindromlar (bir bólimi);

- ayırım jaǵdaylarda sebepshi faktor tabılmaydı (idiopatik forma).

Áhmiyetlisi: bul balanıń ayıbı yamasa "gadjetlerden buzılǵan kózler" emes.

Qaysı  jaslarda kóbirek diagnoz qoyıladı

Disk hám makulanıń anıq gipoplaziyasında - ómiriniń birinshi aylarında (ata-analarınıń arızları hám kóz túbiniń kórinisi boyınsha).

Birqansha jumsaq formalarda - 1-3 jaslarda balanıń predmetlerdi kóriwde qıyınshılıǵı kórinse, nistagm, qıysıq kóz payda boladı.

Geyde jeńil formaları tek mektep aldındaǵı planlı tekseriwde, bala qatarlardı yamasa taxtaydı jaman kórip atırǵanınan shaǵım etkende anıqlanadı.

Balanı qollap-quwatlaw

Disk hám makula gipoplaziyası bolǵan balaǵa qanday kóriw zapası bar ekenligi hám onı qalay saqlap qalıw múmkin ekenligin biliw ushın balalar oftalmologına (hám zárúr bolǵanda nevropatolog, endokrinolog, genetikke) múmkin bolǵan dáwirden aldın barıw áhmiyetli.

Kózáynek hám shıpaker sxeması boyınsha emlew, tiflopedagog hám psixolog penen islesiw kózge "maksimum" alıwǵa járdem beredi, balanıń ózi bolsa durıs oqıw, oynaw hám ózin nawqas emes, tek ǵana ózgeshe seziwge járdem beredi.

Úyde hám mektepte oǵan ápiwayı nárseler kerek: jaqsı jaqtılıq, úlken shrift, kontrastlı materiallar, doskaǵa jaqınıraq orın hám onıń jaman kóretuǵının túsinetuǵın, biraq basqalardan kem kórmeytuǵın úlkenler.

Este saqlaw kerek!

Disk/makula gipoplaziyasi kózdiń tuwma ózgesheligi bolip, ol "ósip ketpeydi".

Balanı balalar oftalmologı + zárúr bolsa nevrolog/endokrinolog qansha erterek kórse, kóriw qábiletin saqlap qalıw hám jaqsılaw imkaniyatları sonsha kóp boladı.

Bunday qásiyetke iye bolǵan bala, eger sharayatlar: jaqtılıq, klastaǵı orın, úlken shrift, túsinikli materiallar sáykeslestirilse, normal jasay aladı hám oqıydı.

Jasaw mánzilindegi emlew-profilaktika mákemelerinde balalar oftalmologları tárepinen zárúr konsultaciya beriledi.

Pedagogikalıq jumıs (tiflopedagog penen sabaq) 3 jastan baslap qánigelestirilgen mákemelerde (mektepke shekemgi shólkemler, bilimlendiriw mákemeleri), sonday-aq, inklyuziv toparlarda, mektepke shekemgi shólkemlerde hám ulıwma bilim beriw mákemeleriniń inklyuziv klaslarında, eger balada eki tárepleme kóriw qábileti buzılsa, ámelge asırıladı.

Joqarıdaǵı mákemelerge rásmiylestiriw ushın, juwmaq alıw ushın psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyadan ótiw, komissiyaǵa ótiw maqsetinde "Insan" sociallıq oraylarına arza menen múrájat etiwi kerek.