Tutlıqpa (orta hám awır túrleri) - F98.5.
Tutlıqpa (orta hám awır túrleri) - F98.5.
Bul:
Bul sóylew tempi hám ritminiń buzılıwı, bunda bala:
- ses, buwın, sózlerdi tez-tez tákirarlaydı;
- dawısta "toqtap qaladı" ("a-a-apa," "pa...pa...pa...ravoz");
- keskin pauzalar isleydi, “súrnigedi", sóz kelmeydi.
Tiykarǵı belgileri:
Sóylew kartinası:
- sesler/sózlerdi tez-tez tákirarlaw, seslerdi sozıw;
- sózdiń ortasında tosattan toqtaw ("t...op", "mek...tep");
- kúsheyiw: bala qızaradı, erinlerin qısadı, mańlayın jıyıradı, dawıstı shıǵaradı;
- orta formasında tutılıw baqshada, mektepte, biytanıs adamlar menen erkin sóylesiwge tosqınlıq etedi;
- awır formasında bala ulıwma sóylewden qashıwı, bir buwınlı juwap beriwi, sóz ornına qolın bılǵawı múmkin.
Qosımsha kórinisler:
- sóylewden qorqıw, ásirese doska aldında juwap beriwden, tanısıw, telefon arqalı sóylesiwden;
- "hiyleler": sıbırlanıw, ádettegi sóylew ornına qosıq aytıw , "qıyın" sózlerdi almastırıw;
- geyde qosımsha háreketler - kóz qısıw, iyin qısıw, shorshınıw.
Múmkin bolgan sebepler:
Tutlıǵıw derlik hesh waqıtta "bir qorqınıshtan" payda bolmaydı. Kóbinese birgelikte tásir etedi:
- násillik (tuwısqanlarda da tutılıw bolǵan);
- kishi jastan oraylıq nerv sisteması buzılıwı (awır tuwıw);
- stress hám psixotravmalar (qorqıw, kelispewshilik, sharayatlardıń keskin ózgeriwi);
- sóylew júklemeleri (úlkenlerdiń tez sóylewi, erte oqıw, bir waqıttıń ózinde eki tildi úyreniw).
Stress - bul birden-bir sebep emes, al iske túsiriwshi ilmek.
Qaysı jaslarda kóbirek diagnoz qoyıladı:
Kóbinese 2-6 jaslarda, sóylew aktiv rawajlanıp, bala kóp sóyley baslaǵanda, tutılıw anıqlanadı.
Eger "gúmiljilik" 1 aydan kóp waqıt dawam etip atırǵan bolsa, bul "ózi ótip ketiwin" kútpey, qánigelerge múrájat etiw ushın sebep boladı.
Balanı qollap-quwatlaw. Balaǵa qalay járdem beriw kerek?
Balalar nevropatologi, psixonevropatolog, logoped-defektolog, zárúr jaǵdaylarda psixologqa múrájat etiw.
Logoped áste, tegis sóylewdi, durıs dem alıwdı úyretedi.
Ata-analarǵa tiyisli: áste-aqırın sóyleń, sózdi bólmeń.
Kún tártibine ámel etiń: jaqsı uyqı, piyada júriw, az gadjetler hám stress.
Este saqlaw kerek!
Tutlıqpalıq - sóylew apparatı (tamaq, til, erin) bulshıq etleriniń tartılıwı sebepli kelip shıqqan sóylew ritmi, tempi hám bir tegisliginiń buzılıwı.
Tutlıǵıwdıń orta hám awır túrleri kemnen-kem "óz-ózinen" ótedi. Bala menen korrekciyalıq-pedagogikalıq jumıslardı múmkin bolǵansha erterek baslaw kerek.
Jasaw ornındaǵı emlew-profilaktikalıq mákemelerde psixonevrologlar, logopedler tárepinen konsultaciya beriledi.
Pedagogikalıq jumıs 3 jastan baslap kóp tarmaqlı qánigelestirilgen, sonday-aq, inklyuziv toparlardaǵı mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemlerinde alıp barıladı.
Joqarıdaǵı mákemelerge rásmiylestiriw ushın, juwmaq alıw ushın "Insan" sociallıq xızmetler orayına múrájat etken halda psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyasınan ótiwi kerek.