Bo‘g‘im kontrakturalari - M24.5
Bo‘g‘im kontrakturalari - M24.5
Bu nima:
Bolalarda bo‘g‘im kontrakturasi (M24.5) -
mushaklar, paylar, bog‘lamlar qisqarganligi yoki bo‘g‘im kapsulasining o‘zi
o‘zgarganligi sababli bo‘g‘imning normal bukilishi yoki yozilishi to‘xtashi. Natijada
bola qo‘l, oyoq va barmoqlarini to‘liq harakatlantirishga qiynaladi.
Asosiy belgilari:
- bo‘g‘im
to‘liq yozilmaydi/bukilmaydi (qo‘l doimo biroz bukilgan, tizza doimo yarim
bukilgan va hokazo);
- bola
bo‘g‘imni yozishga urinayotganda og‘riq yoki "tortilish
hissi"dan shikoyat qiladi;
- yurishda noqulaylik,
o‘tirish, qo‘l ko‘tarish, o‘yinchoqni olish, tugmalarni qadash qiyinlashadi;
- ko‘rinib turibdi deformatsiya:
bukilgan qo‘l kafti, oyoq panjasining g‘ayritabiiy holati.
Ehtimoliy
sabablar:
Kontraktura alohida kasallik emas, balki qandaydir
buzilish natijasidir:
- jarohatlardan so‘ng: sinishlar, chiqishlar, boylamlar
uzilishi, uzoq vaqt gipsda yurish;
- kuyish va chuqur jarohatlardan
so‘ng: chandiqlar
teri va uning ostidagi to‘qimalarni "cho‘zilishi." ;
- bo‘g‘im yoki mushaklarning
yallig‘lanishidan keyin (artrit, miozit, yiringli jarayonlar);
- asab tizimi kasalliklarida: bmf, miya va orqa miya
jarohatlari, neyromushak kasalliklari - mushaklar doimo juda tarang yoki
juda zaif bo‘ladi;
- bo‘g‘imning uzoq muddatli
harakatsizligi (uzoq muddatli yotoq tartibi, keyinchalik
rivojlantirilmagan gipsli bog‘lam) ;
- mushaklar, bo‘g‘imlar,
paylarning tug‘ma anomaliyalari.
Qaysi
yoshda tashxis qo‘yiladi?
Tug‘ma kontrakturalar tug‘ilgandan boshlab seziladi
(masalan, artrogripoz, oyoq panjalari va barmoqlarning og‘ir
deformatsiyalarida).
Orttirilgan kontrakturalar ko‘pincha quyidagi hollarda aniqlanadi:
- jarohat yoki gipsdan keyin -
olib yechilgandan keyin 1-3 oy davomida;
- maktabgacha
va maktab yoshida.
Bolani
qo‘llab-quvvatlash:
Harakat cheklanganligini sezgan zahoti bolalar
ortopedi yoki travmatologga murojaat qiling.
Shifokor rejasiga muvofiq kompleks davolashni
bajarish zarur:
- davolovchi jismoniy mashqlar: bo‘g‘imlarni
cho‘zish va harakatga keltirishga qaratilgan maxsus mashqlar;
- massaj
va fizioterapiya;
- shinalar, ortozlar,
bosqichma-bosqich gips bog‘lamlari;
- agar og‘riq bo‘lsa — og‘riqni
kamaytirish va yallig‘lanishni davolash.
Jarohat, gips yoki jarrohlik amaliyotidan so‘ng
reabilitatsiya majburiy hisoblanadi.
Eslab qolish muhim!
- davolash qanchalik erta
boshlansa, harakatlanishni to‘liq tiklash va jarrohlik amaliyotisiz
davolash imkoniyati shunchalik yuqori bo‘ladi.
- qo‘zg‘algan kontrakturalar
suyakning normal o‘sishiga to‘sqinlik qiladi, deformatsiyaga, yurishning
o‘zgarishiga, og‘riqqa va hatto nogironlikka olib keladi.
- Malakali maslahat yashash joyidagi
davolash-profilaktika muassasalarida ortoped-travmatologlar tomonidan
ko‘rsatiladi.
-
Reabilitatsiya yordami ixtisoslashtirilgan muassasalarda (maktabgacha ta’lim
tashkilotlari) 2 yoshdan, shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarining
inklyuziv guruhlarida 3 yoshdan va umumta’lim muassasalarining inklyuziv
sinflarida, ixtisoslashtirilgan umumta’lim muassasalarida 7 yoshdan boshlab
amalga oshiriladi.
-
Yuqoridagi muassasalarga rasmiylashtirish uchun xulosa olish uchun
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlariga murojaat qilgan holda
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish lozim.