Artrogripoz - Q74.3
Artrogripoz - Q74.3
Bu nima:
Bolalar artrogripozi (Q74.3) tug‘ma kasallik
bo‘lib, unda chaqaloqning bir nechta bo‘g‘imlari tug‘ilganidan boshlab yaxshi
bukilmaydi yoki umuman harakatlanmaydi. Ko‘pincha qo‘l va oyoqlar zararlanadi,
bo‘g‘imlar atrofidagi mushaklar nozik va zaif bo‘ladi. Bunda intellekt
ko‘pincha normal bo‘ladi - eng avvalo harakatga zarar yetadi.
Asosiy
belgilari
Ota-onalar
odatda chaqaloqda quyidagilarni payqashadi:
- qo‘l yoki oyoqlar noodatiy,
qotib qolgan holatda bo‘ladi;
- bo‘g‘imlar yaxshi bukilmaydi va
yozilmaydi, harakat hajmi kichik;
- qo‘l-oyoqlar ingichka,
"quruq" ko‘rinadi - mushaklar kam;
- tengdoshlariga qaraganda
kechroq boshni ushlab turish, ag‘darilishlar, o‘tirish, yurishga
urinishlar;
- ko‘pincha oqsoqlik, oyoq va
qo‘llarning deformatsiyasi, ba’zan umurtqa pog‘onasining qiyshayishi
kuzatiladi.
Ehtimoliy sabablar:
Artrogripozning aniq sababi aniqlanmagan. Kasallikning
rivojlanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan ba’zi omillar:
- bolaning asab tizimi yoki
mushaklaridagi buzilishlar;
- homiladorlik davrida kam
suvlik, bachadon tuzilishining o‘ziga xosligi, ko‘p homilali homiladorlik;
- og‘ir infeksiyalar, toksinlar,
homiladorlik davrida ba’zi dorilarni qabul qilish.
Ko‘p hollarda aniq sababni topib bo‘lmaydi.
Ba’zida irsiy xususiyat mavjud, ayniqsa distal shakllarda (faqat qo‘l kaftlari
va oyoq panjalarida).
Ko‘pincha
qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi?
Artrogripoz belgilari tug‘ilish paytidayoq
ko‘rinadi - yangi tug‘ilgan chaqaloq kontrakturalar (bo‘g‘imlarning qiyin
harakatlanishi) bilan dunyoga keladi.
Yakuniy tashxis odatda ortoped tomonidan ko‘rik
va tekshiruvlardan so‘ng hayotning birinchi oylarida tasdiqlanadi.
Bolani
qo‘llab-quvvatlash:
Artrrogripoz erta va muntazam
qo‘llab-quvvatlashni talab qiladi, kutib turishni emas. Reabilitatsiya,
davolovchi jismoniy mashqlar, ortopedik yordam va mutaxassislar (ortoped,
nevrolog, reabilitolog) bilan mashg‘ulotlar bolaning harakatchanligini yaxshilashga,
ko‘nikmalarni egallashga va mustaqilligini oshirishga yordam beradi.
Bu yerda asosiy tamoyil
· davolashni imkon qadar erta boshlash;
· hayotning ilk haftalaridan boshlab
davolovchi jismoniy mashqlar, yumshoq cho‘zishlar, massaj va ortopedik
joylashtirish;
· zarurat bo‘lsa — bosqichma-bosqich
gips bog‘lamlar, ortozlar, keyinchalik esa jarrohlik amaliyotlari.
Ota-onalar
nima qilishi mumkin:
- mutaxassis ko‘rsatgan mashqlarni har kuni bola bilan birga bajarish;
- bolani faqat yotqizib qo‘ymaslik — xavfsiz sharoitda harakat qilishiga, atrof-muhitni o‘rganishiga imkon berish.
Eslab qolish muhim!
· bu bola tug‘ilganda kuzatiladigan holat bo‘lib,
odatda rivojlanmaydi, ammo tuzatilmasa, deformatsiyalar harakatlanish va
o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatishga jiddiy to‘sqinlik qilishi mumkin.
- davolash
va reabilitatsiya qanchalik erta boshlangan bo‘lsa, bolaning boshqa
bolalar bilan birga o‘tirish, turish, yozish, ovqatlanish, kiyinish va
o‘qish imkoniyati shunchalik yuqori bo‘ladi.
- Malakali
maslahat yashash joyidagi davolash-profilaktika muassasalarida
ortoped-travmatologlar tomonidan ko‘rsatiladi.
-
Reabilitatsiya yordami ixtisoslashtirilgan muassasalarda (maktabgacha ta’lim
tashkilotlari) 2 yoshdan, shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarining
inklyuziv guruhlarida 3 yoshdan va umumta’lim muassasalarining inklyuziv
sinflarida, ixtisoslashtirilgan umumta’lim muassasalarida 7 yoshdan boshlab
amalga oshiriladi.
-
Yuqoridagi muassasalarga rasmiylashtirish uchun xulosa olish uchun
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlariga murojaat qilgan holda
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish lozim.