Bu nima

Bolalarda anoftalm (ko‘zning yo‘qligi).

Anoftalm - bu tug‘ma yoki orttirilgan holat bo‘lib, bunda ko‘z kosasida ko‘z olmasi umuman bo‘lmaydi ((yoki faqat rivojlanmagan, ko‘rishga qodir bo‘lmagan qoldiq mavjud bo‘ladi).

Ushbu tomonda ko‘rish to‘liq yo‘qoladi va tiklanmaydi.

Asosiy belgilari

Yangi tug‘ilgan chaqaloqda:

- ko‘z kosasining bo‘sh yoki “cho‘kkan” ko‘rinishi;

- ko‘z yorig‘ining juda tor yoki “yoriqsimon” bo‘lishi;

- qovoqlar qisqa yoki deformatsiyalangan bo‘lishi;

- vaqt o‘tishi bilan zararlangan tomonda yuz asimmetriyasi.

Agar faqat bitta ko‘z zararlangan bo‘lsa, ikkinchi ko‘z sog‘lom bo‘lib, bola asosan shu ko‘z orqali yo‘naladi.

Mumkin bo‘lgan sabablari

Tug‘ma anoftalm:

- genetik sindromlar va mutatsiyalar (PAX6, SOX2 va boshqalar);

- homila davridagi og‘ir infeksiyalar (qizilcha, gerpes, toksoplazmoz);

- homiladorlikning ilk bosqichlarida teratogen omillar ta’siri (alkogol, narkotiklar, ayrim dori vositalari, radiatsiya, kimyoviy moddalar);

- amniotik iplar (ko‘z rudimentining mexanik siqilishi).

Orttirilgan anoftalm - og‘ir jarohat, o‘sma yoki davolanmagan yallig‘lanish sababli ko‘zni olib tashlash (enukleatsiya).

Qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi

Ko‘pincha tug‘ruqxona yoki hayotning dastlabki oylarida neonatolog va bolalar oftalmologi ko‘rigida aniqlanadi.

Qo‘shimcha tekshiruvlar: ko‘z ultratovushi (UZT), orbita KT, ba’zan genetik tahlil.

Bolani qo‘llab-quvvatlash

Asosiy maqsad — ko‘zni “qaytarish” emas, balki yuzning simmetrik rivojlanishini ta’minlash va bolaning normal hayot kechirishiga yordam berishdir.

- erta protezlash: birinchi protez hayotning ilk oylarida qo‘yiladi, keyinchalik muntazam ravishda kattalashtirib boriladi;

- zarur bo‘lsa, qovoqlar va ko‘z yorig‘i bo‘yicha jarrohlik amaliyotlari;

- sog‘lom ko‘zni ehtiyot qilish: muntazam oftalmolog ko‘rigi, jarohatlardan himoya qilish, muammolarni o‘z vaqtida davolash.

Muhim eslatmalar

Anoftalm hayot uchun xavfli emas, ammo davolashsiz yuzning sezilarli asimmetriyasiga olib kelishi mumkin.

Protezlash qanchalik erta boshlansa, tashqi ko‘rinish va bolaning o‘ziga ishonchi shunchalik yaxshi shakllanadi.

Bitta ko‘z bilan ham bola to‘liq hayot kechirishi, o‘qishi va rivojlanishi mumkin.

Malakali maslahatlar yashash joyidagi tibbiyot muassasalarida bolalar oftalmologlari tomonidan beriladi.

Pedagogik yordam (tiflopedagog bilan mashg‘ulotlar) 3 yoshdan boshlab maxsus va inklyuziv ta’lim muassasalarida, ikki tomonlama ko‘rish buzilishi bo‘lgan bolalar uchun tashkil etiladi.