Eki tárepleme neyrosensorlıq gereńlik - H90.3
Eki tárepleme neyrosensorlıq gereńlik - H90.3
Bul:
H90.3 diagnozı balada eki tárepleme awır neyrosensorlıq, awır esitpeytuǵınlıq bar ekenligin ańlatadı.
Bul degeni:
- bala hátte júdá qattı sóylewdi de qulaqtıń qasında esite almaydı;
- tek kúshli terbelislerdi hám júdá kúshli seslerdi (samolyot, otboynoy molotok h.t.b.).
Dawıstıń "ótkeli" emes, esitiw sistemasınıń ózi - ishki qulaq, esitiw nervi yamasa miydiń esitiw orayları zıyanlanǵan.
Sonıń ushın bala "tilsiz" bolǵanı ushın emes, al sózdi esitpegeni hám onı tábiyiy ózlestire almaǵanı ushın úndemeydi.
Tiykarǵı belgileri:
Náreste hám kishkene balada:
- qattı dawısqa, dawısqa, arqada qol shappatlawǵa reakciya joq;
- júdá jaman mánissiz sózge uqsaǵan ses shıǵaradı(gúwildew) hám gúbirlew, gúbirlew tez "óship qaladı";
- jasqa tolǵanda da ápiwayı mánili sózler joq ("apa," "ber" hám t.b.);
- bala tek kóriw hám dirildewge qaray baǵıtlanadı (kóre aladı, kórmeydi, esitpeydi).
Úlkenirek balalarda:
- eger sóylewshini kórmese, múrájatqa juwap bermeydi;
- hátteki bálent dawıslı sóylewdi de túsinbeydi, mimikaǵa, qol háreketlerine, erinlerinen oqıwǵa súyenedi;
- sóz joq yamasa oǵada buzılǵan (júdá az sózlik, "maylanǵan" sózler).
Múmkin bolgan sebepler:
Tiykarǵı tuwma sebepler - genler, hámiledarlıq waqtındaǵı infekciyalar, awır gipoksiya hám tuwılıwda júdá az salmaq.
Arttırılǵan sebepshilerden - meningit hám basqa awır miy infekciyaları, ototoksik dáriler.
Hátte eń jaqsı tekseriwde de ayırım waqıtları bunıń anıq sebebin aytıw múmkin bolmaydı - bul "birewdiń qátesi" emes, al zamanagóy medicinanıń haqıyqatı.
Qaysı jasta diagnoz qoyıladı:
- barlıq jańa tuwılǵan nárestelerdiń esitiw qábileti skriningi - 1 ayǵa shekem;
- tastıyıqlawshı audiologiyalıq diagnostikası - 3 ayǵa shekem;
- reabilitaciyanıń baslanıwı (esitiw quralları/koxlear implantaciya, shınıǵıwlar) - 6 ayǵa shekem.
Bul jaǵdayda gereńlik ómiriniń dáslepki aylarında-aq, sóylew keshigiwi sezilmesten aldın anıqlanadı.
Eger skrining ótkerilmese yamasa qamtıp alıwı tómen bolsa, diagnoz kóbinese keshirek - 1,5 - 3 jasta qoyıladı, bala esitpey hám sóylemey atırǵanı anıq bolǵanda.
Balanı qollap-quwatlaw:
Balaǵa qánigeler toparı kerek: surdolog + LOR + nevrolog/pediatr (geyde genetikalıq).
Awır gereńlik jaǵdayında tiykarǵı járdem ✓ koxlear implantaciya, múmkin bolǵansha 2-3 jasqa shekem ámelge asırılıwı maqsetke muwapıq.
Implantaciyadan soń surdopedagog hám logoped penen turaqlı shınıǵıwlar ótkeriledi - bala miyine esitiw hám sóylewdi túsiniw úyretiledi.
Úy sharayatında - bala menen júzbe-júz sóylesiń, ım-ishara, mimika, súwretlerden paydalanıń, ım-ishara tilinen qosımsha "baylanıs kópiri" sıpatında paydalanıw múmkin.
Este saqlap qalıw áhmietli!
Erte diagnoz qoyıw, koxlear implantaciya hám sistemalı shınıǵıwlarda bala sóylewi, oqıwı, sóylesiwi, ápiwayı baqsha hám mektepke barıwı múmkin.
Maman másláhátler jasaw ornı boyınsha emlew-profilaktika mákemelerinde balalar psixonevrologları hám logopedler tárepinen kórsetiledi.
Pedagogikalıq jumıslar 2 jastan baslap qánigelestirilgen mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemlerinde, 7 jastan bolsa qánigelestirilgen bilimlendiriw mákemelerinde alıp barıladı.
Usı mákemelerge jollaw ushın juwmaq alıw maqsetinde "Insan" sociallıq orayları arqalı psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyadan ótiw zárúr.