Bul:

Motor alaliya  - sóylewdiń awır buzılıwı. Bala esitedi hám ulıwma aytılǵanlardı túsinedi, biraq ózi derlik sóylemeydi yamasa júdá az sóyleydi hám seslerdiń aytılıwı buzılǵan boladı.

Sebebi, miydiń sóylew zonaları nadurıs  isleydi: miy pikirdi sóz hám gápke "jıynay almaydı". Motor alaliyasınıń tiykarǵı belgileri hám dárejeleri:

Awır dáreje - 1 dáreje (anartriyaǵa jaqın/tolıq motor alaliya): bala pútkilley sóylemeydi, hátte ayırım seslerdi yamasa sózlerdi de aytpaydı.

Ortasha dáreje - 2-dáreje (ekspressiv sóylew rawajlanbagan): ayırım seslerdi hám ápiwayı turmıslıq sózlerdi aytadı, biraq sóz dizbeklerin hám gáplerdi dúze almaydı. Sóz baylıǵı tómen,  graammatikalıq sóylew   (kóp qáteler).

Jeńil dáreje - 3 dáreje: bala sóyleydi, biraq ses aytılıwınıń buzılıwı menen. Gáp dúze aladı, biraq gápleri túsiniksiz, qáteleri bar. Seslerdi, buwınlardı durıs  aytıw , sóylew apparatın basqarıwdaǵı qıyınshılıqlar.

Tiykarǵı belgileri:

Kóbinese ata-analar tómendegilerdi sezedi:

- 2-3 jaslarda sóz yaki oniń birligi, 4-5 jaslarda sóz birikpeleri joq;

- bala "úzil-kesil" sóyleydi: "apa ishiw kerek," "papa mashina," predlogsız hám qosımtasız;

- sóz baylıǵı júdá az: bir-eki sóz hám kóp háreketler;

- sózler buzılǵan: uzın sózler bóleklerge aylanadı ("vertolyot" → "to-let");

- apiwayı ótinishlerdi ádette túsinedi, biraq ayta almaydı;

- qollardıń mayda motorikası buzılǵan.

Múmkin bolgan sebepler:

Motor alaliya miydiń sóylew aymaqlarınıń (Brok aymaǵı hám qońsı aymaqlar) erte zıyanlanıwı menen baylanıslı. Bul kóbinese:

- awır hámiledarlıq (toksikoz, infekciyalar, hámile gipoksiyası);

- erte jasta ótkerilgen meningit, encefalit, bas miy jaraqatları;

- balalar cerebral paralichi, epilepsiya, oraylıq nerv sistemasınıń zıyanlanıwı, insultlardan keyin.

Qaysı jaslarda kóbirek diagnoz qoyıladı?

- birinshi trevoga qońırawı - 2 jasta, eger bala derlik sóylemeytuǵın bolsa;

- 2-3 jaslarda logoped, psixonevrolog hám nevropatolog kóbirek "Sóylew rawajlanıwınıń artta qalıwı" dep jazadı;

- 3-4 jas hám onnan úlken jasta esitiw normal, túsiniw saqlanǵan, sóylew derlik bolmasa, F80.1 "motor alaliya" diagnozı tiykarlanǵan boladı.

"Mektepke shekem" kutip turıwǵa bolmaydı: logoped penen sabaq ótiwdi múmkin bolǵanınsha erte baslaw kerek.

Balanı qollap-quwatlaw:

Nevropatolog, logoped-defektolog konsultaciyası zárúr.

Logoped basqıshpa-basqısh úyretedi: túsiniw → seslerdi tákirarlaw → sóz hám sóz dizbeklerin aytıw .

Úyde ápiwayı sózler, kóp háreketler aytıladı.

Este saqlaw kerek!

Motor alaliya - bul miydiń sóylew bólimleriniń buzılıwı.

Bala aytıwdan kóre kóbirek túsinedi, sonıń ushın onıń menen sóylesiw kerek

Eger 2-3 jasında bala derlik sóylemeytuǵın bolsa, biraq jaqsı túsinetuǵın bolsa - bul kútiw emes, al qánigelerge barıw belgisi.

Jasaw ornı boyınsha emlew-profilaktikalıq mákemelerde psixonevrologlar, logopedler tárepinen  konsultaciya beriledi.

Pedagogikalıq jumıs 3 jastan baslap kóp tarmaqlı qánigelestirilgen, sonday-aq, inklyuziv toparlardaǵı mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemlerinde alıp barıladı.

Joqarıdaǵı mákemelerge rásmiylestiriw ushın juwmaq alıw ushın "Insan" sociallıq xızmetler orayına múrájat etip, psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyasınan ótiwi kerek.