Bul:

Dizartriya nerv sistemasınıń zıyanlanıwı sebepli sóylewdiń buzılıwı. Miy sóylewge juwap beretuǵin bulshıq etlerdi "jaman basqaradı". Nátiyjede bala durıs aytıwdı qáleydi, biraq bolmaydı: sóylew túsiniksiz boladı. MKB-10 daǵı R47.1 kodi — "dizartriya hám anartriya".

Tiykarǵı belgileri:

- túsiniksiz, bılǵasqan sóz, "sózlerdi túsiniw" qıyın;

- seslerdi nadurıs  aytıw;

- awız kóbinese ashıq, silekey aǵıp turadı, tili "jalqaw," jaman háreketlenedi;

- dawısı áste, gúń, ayırım waqıtları "murnı arqalı," intonaciyasız;

- mimika jaman, erin hám til háreketleri qısqarǵan yamasa kerisinshe "bosasqan."

Kóbinese sóylew menen birge mayda motorika, koordinaciya zıyanlanadı, DSP yamasa basqa nevrologiyalıq mashqalalardıń belgileri bolıwı múmkin.

Múmkin bolǵan sebepler:

Bul hámme waqıtta MNStiń organikalıq zıyanlanıwı. Kóbinese:

- asqınlanǵan hámiledarlıq hám tuwıw: hámile gipoksiyası, awır toksikoz, rezus-kelispewshilik, shala tuwılıw, tuwıw jaraqatları, asfiksiya;

- balalar cerebral paralichi (BSP menen awırǵan balalardıń kópshiliginde dizartriyanıń túrli dárejeleri bar);

- awır neyroinfekciyalar (meningit, encefalit), bas miy jaraqatları;

- kemirek - isikler, insultlar, genetikalıq kesellikler, awır záhárleniwler.

Yaǵnıy, dáslep miy, onnan keyin sóylew zıyan kóredi.

Qaysı jaslarda:

Emshek emiw dáwirindegi dáslepki qáweterli signallar:

- hálsiz baqırıw, erinip emiw, tez-tez tislep emiw(qaqshıw);

- keshikken yamasa jaman gúbirlew hám gúbirlew.

Kóbinese "dizartriya" diagnozı 3-5 jasta, logopediyalıq, nevrologiyalıq tekseriwden soń anıqlanadı:

- sóylewi jasqa baylanıslı normadan keskin artta qaladı;

- logoped tekseriwde tipik kórinisti anıqlaydı: artikulyaciyanıń buzılıwı + nevrologiyalıq belgiler.

Balanı qollap-quwatlaw:

Dizartriyada kútip turıw emes, al qánigeler komandası menen islew kerek: nevrolog + logoped, zárúr bolsa LFK hám massaj.

Ata-analar hár kúni úyde logopediyalıq shınıǵıwlar (artikulyaciyalıq gimnastika) orınlawı, mayda motorikanı rawajlandırıwı (mórlew, barmaq oyınları, konstruktor), bala menen sóylesiwi kerek.

Este saqlaw kerek:

Dizartriya nerv sistemasınıń buzılıwı nátiyjesinde kelip shıǵadı.

Kompleks járdem (nevrolog + logoped + reabilitaciya) qansha erterek baslansa, sóylewdi túsinikli etiw imkaniyatı sonsha joqarı boladı.

Dizartriyaǵa hárqanday gúman bolǵanda, balanı múmkin bolǵanınsha tezirek nevropatolog hám logopedke kórsetken maqul.

Jasaw ornındaǵı emlew-profilaktikalıq mákemelerde psixonevrologlar, logopedler tárepinen  konsultaciya beriledi.

Pedagogikalıq jumıs 3 jastan baslap kóp tarmaqlı qánigelestirilgen, sonday-aq, inklyuziv toparlardaǵı mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemlerinde alıp barıladı.

Joqarıdaǵı mákemelerge rásmiylestiriw ushın,  juwmaq alıw ushın "Insan" sociallıq xızmetler orayına múrájat etken halda psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyasınan ótiwi kerek.