Bolalarda afaziya - F80.3
Bolalarda afaziya - F80.3
Bu nima:
Afaziya bolalarda — bu avval shakllangan nutq qobiliyatining yo‘qolishi yoki buzilishi, sababi — miya nutq markazlarining shikastlanishi.
Bola eshitadi,
audiogramma bo‘yicha eshitish normal, lekin miya nutqni tushunmaydi va qayta
ishlab chiqarmaydi, EEGda (ayniqsa uyquda) tipik epileptiform razryadlar paydo
bo‘ladi.
Asosiy belgilari:
Odatda ota-onalar regressiyani
ko‘radi:
- bolaning
nutqi yomonlashadi: ilgari ishlatilgan so‘zlar va iboralar yo‘qoladi,
"parchalar," bema’ni tovushlar to‘plami paydo bo‘ladi;
- bola
odatdagi og‘zaki buyruqlarni bajarmaydi,
- xulq-atvor
tez-tez o‘zgarib turadi: jahldorlik, giperaktivlik, qo‘rquv, odamovilik
paydo bo‘ladi;
- 70-80%
bolalarda epileptik xurujlar (ko‘pincha tunda) paydo bo‘ladi: qisqa
"qotib qolishdan" tortib tutqanoq xurujlarigacha.
Tekshiruv paytida eshitish odatda
normal holatda bo‘ladi.
Ehtimoliy sabablari:
- genetik
moyillik;
- miya korteksining o‘sma yoki tug‘ma nuqsonlari, infeksiyalar/jarohatlar
oqibatlari, kelib chiqishi noma’lum bo‘lgan epileptik ensefalopatiya.
Qaysi yoshda tashxis qo‘yiladi:
3-7 yoshda, nutq shakllanib
bo‘lgan paytda va logoped, psixonevrolog nutqni tekshirganda, nutqning orqaga
ketayotganini sezadi.
F80.3 tashxisini bolalar
nevrologi/epileptologi, logopedi, psixonevrologi qo‘yadi
Tekshiruv:
- EEG;
- MRT
(o‘smalar va qo‘pol anomaliyalarni istisno qilish uchun);
- logopedik
tekshiruv (aynan shakllangan nutqning yo‘qolganini (yo‘qolganini)
tasdiqlaydi).
Bolani qo‘llab-quvvatlash:
- Nevrolog/epileptolog
epilepsiyaga qarshi dorilarni tanlaydi;
- Logoped
va neyropsixolog bolani yana nutqni tushunish va undan foydalanishga
o‘rgatadi, imo-ishoralar, rasmlar, muqobil muloqotni qo‘llaydi, o‘quv
yuklamasini moslashtiradi.
Eslab qolish muhim!
Bola eshitishi mumkin, lekin so‘zlarni tushunmaydi — miyasi
nutqni qayta ishlashda qiyinchilikka duch keladi.
Bolaning nutqidagi har qanday orqaga
ketish - uni kutmasdan, zudlik bilan psixonevrolog, nevropatolog va logopedga
ko‘rsatish uchun sababdir.
Erta korreksion-pedagogik yordam va
reabilitatsiya bilan ko‘plab bolalar yana muloqot qilishni, o‘rganishni va
tengdoshlari orasida yashashni o‘rganadilar - ularning yo‘li shunchaki
murakkabroq bo‘lib, butun mutaxassislar jamoasi va ota-onalarning qo‘llab-quvvatlashini
talab qiladi.
- Malakali
maslahatlar yashash joyi bo‘yicha davolash-profilaktika muassasalarida
psixonevrologlar va logopedlar tomonidan ko‘rsatiladi.
- Pedagogik
ishlar 3 yoshdan boshlab ko‘p tarmoqli ixtisoslashtirilgan, shuningdek
maktabgacha ta’lim tashkilotlarining inklyuziv guruhlarida olib boriladi.
- Yuqorida
ko‘rsatilgan muassasalarga rasmiylashtirish uchun xulosa olish maqsadida
“Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qilib,
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish zarur.