Bu nima:

Rinolaliya - bu anatomik nuqsonlar va nutq apparatining noto‘g‘ri ishlashi tufayli talaffuz va ovoz tembrining buzilishidir.

Bolaning nutqi bo‘g‘iq eshitiladi: havo va ovozning bir qismi burunga "kirib ketadi," tovushlarning jaranglashi va nutqning umumiy tushunarliligi buziladi.

Operatsiyadan so‘ng (tug‘ma yoriqlarda tanglay yoki yuqori labda) anatomiya allaqachon tiklangan, ammo bola:

• yoki eski "noto‘g‘ri" shablon bo‘yicha gapirishda davom etmoqda - "manfurlashmoq,"
• yoki tanglay va halqum mushaklari yangi vazifani - nutq paytida burun yo‘lini yopishni hali uddalay olmayapti.

Natijada, jarrohlik amaliyoti bor, lekin jirkanish saqlanib qoladi - bu aynan logopedik yordam kerak bo‘lgan holat.

Asosiy belgilari:

Rinolaliya quyidagicha namoyon bo‘ladi:

• burun tovushi ("tumov paytidagidek" yoki aksincha - juda ochiq "burun" tembri);
• gapirganda havo burun orqali chiqishi seziladi, ayniqsa unli tovushlarda;
• sonor, hushtaksimon va vishillovchi tovushlar buziladi- [m], [n], [l], [r], [s], [z], [sh], [j], [ch], [щ];
• bola qo‘shimchalarni "yutishi" mumkin, nutq xiralashgan.

Ehtimoliy sabablar:

Ko‘pincha:

• anatomik anomaliyalar
• homiladorlik davrida o‘tkazilgan kasalliklar (gripp, qizilcha, parotit)

Qaysi yoshda ko‘proq tashxis qo‘yiladi:

Go‘daklik davrida tashxis qo‘yiladi.

Bolani qo‘llab-quvvatlash:

 Bolani muntazam ravishda yuz-jag‘ jarrohi, logoped, zarur hollarda nevropatolog va ortodont kuzatib borishi kerak. 

Logoped to‘g‘ri nafas olishga o‘rgatadi va tovushlarni qo‘yadi (avval unlilar, keyin undoshlar, so‘zlar, iboralar).

Ota-onalar uyda har kuni artikulyatsiya mashqlarini bajaradilar, burun orqali nafas olishni kuzatadilar (tumov, adenoidlarni davolaydilar).

Har bir kichik qadam uchun maqtash, ba’zan ovozni "oldin/keyin" yozib olish juda muhim, shunda siz ham, bola ham nutq qanday yaxshi tomonga o‘zgarayotganini eshitasiz.

Eslab qolish muhim!

Operatsiyadan keyin korreksion-pedagogik ish qanchalik erta (ba’zan 2-3 oydan keyin) boshlansa, to‘g‘ri tovush talaffuzi shunchalik tez shakllanadi.

- Malakali maslahatlar yashash joyi bo‘yicha davolash-profilaktika muassasalarida psixonevrologlar va logopedlar tomonidan ko‘rsatiladi.

- Yuqorida ko‘rsatilgan muassasalarga rasmiylashtirish uchun xulosa olish maqsadida “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qilib, psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan  o‘tish zarur.