Receptiv sóylew: sensor alaliya - F80.2
Receptiv sóylew: sensor alaliya - F80.2
Bul:
Sensor alaliya - sóylew esitiwdiń buzılıwı. Qulaq esitedi, biraq miy sózlerdiń mánisin parıqlamaydı, túsinbeydi.
Bala:
- shawqım, muzıka, taqıldatıwlarga juwap beredi.
- biraq oǵan ne aytılǵanın, hátte ápiwayı sózler menen ótinishlerdi de túsinbeydi.
Sonıń sebebinen óz sózi yamasa iske qosılmaydı, yamasa sesler toplamı sıyaqlı kórinedi.
Ózgeshelikleri:
Kóbinese ata-analar balanıń:
- ápiwayı sorawlardı ("toptı ber," "mına jaqqa kel") esitip atırǵanına iseniwińizge qaramastan orınlamaydı.
- óziniń atınan góre shawqımǵa, muzıkaǵa, esik qońırawına jaqsıraq múnásibet bildiredi.
- onıń sóylewi buwınlar, exolaliyalar (sózlerdi, sóz dizbeklerin, "multiklerdi," sóz dizbeklerin tákirarlaydı, biraq mazmunı boyınsha emes) jıynaǵı.
- kóbinese "boysınbaytuǵın" yamasa "óz dúnyasında" bolıp kórinedi - shınında oǵan aytılǵanlardı túsinbeydi.
Bunda bala janlı, qızıǵıwshań, konstruktordi jaqsı jıynay aladı, isharalardan paydalanıwı múmkin.
Múmkin bolgan sebepler:
Kóbinese sensor alaliya miydiń sóylew zonalarınıń erte zıyanlanıwı menen baylanıslı:
- perinatal gipoksiya, asqınǵan tuwıw, nárestelerde qan quyılıwlar;
- erte jasta ótkerilgen neyroinfekciyalar (encfalit, meningit);
- miy rawajlanıwınıń kemislikleri, epilepsiya;
- basınıń awır jaraqatlanıwı.
Qaysı jaslarda kóbirek diagnoz qoyıladı?
Birinshi kúshli gúman payda boladı:
- 2-3 jaslarda balanıń ózine qaratılǵan sózlerdi túsinbeytuǵınlıǵı hám sóz, sóz dizbeklerin derlik qollanbaytuǵınlıǵı;
anıqlanǵan F80.2 diagnozı kóbinese 3-5 jıl dawamında, tolıq tekseriwden soń anıqlanadı.
Diagnoz qánigeler toparı tárepinen qoyıladı: balalar nevropatologi + logoped-defektolog, esitiw buzıwshılıǵı hám autizm shıǵarılǵannan keyin.
Balanı qollap-quwatlaw:
Dáslep tekseriw: LOR/surdolog, psixonevrolog, nevropatolog, logoped-defektolog.
Shınıǵıwlarda logoped súwret, ishara, buyımlar, qısqa sózler arqalı sóylewdi túsiniwdi úyretedi.
Úyde: áste sóylew, ápiwayı sóylew, ámeldi kórsetiw ("Stulǵa otir" + stuldı kórsetiw).
Baqsha/mektepte: pedagoglardı eskertiw - bala tákirarlawı, kórgizbeli qurallardan paydalanıwı kerek.
Este saqlaw kerek!
Sensor alaliya - sóylewdiń awır buzılıwı.
F80.2 li bala "aqmaq" hám "jalqaw" emes, oniń miyi informaciyanı basqasha qayta isleydi.
5-6 jasqa shekem "ózi sóyley baslaydı" dep kútiw usınıs etilmeydi.
Durıs qollap-quwatlaw menen sensor alaliya menen kópshilik balalar áste-aqırın sóylewdi túsiniwdi, sóz dizbekleri menen sóylewdi úyrenedi hám ádettegi baqsha hám mektepke barıwı múmkin - olarǵa kóbirek waqıt, sabaq kerek.
Jasaw ornındaǵı emlew-profilaktikalıq mákemelerde psixonevrologlar, logopedler tárepinen konsultaciya beriledi.
Pedagogikalıq jumıs 3 jastan baslap kóp tarmaqlı qánigelestirilgen, sonday-aq, inklyuziv toparlardaǵı mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemlerinde alıp barıladı.
Joqarıdaǵı mákemelerge rásmiylestiriw ushın juwmaq alıw ushın "Insan" sociallıq xızmetler orayına múrájat etken halda psixologiyalıq-medicinalıq-pedagogikalıq komissiyasınan ótiwi kerek.