3-darajali skolioz - M41
3-darajali skolioz - M41
Bu nima:
3-4 darajali skolioz - bu umurtqa pog‘onasi egriligining
og‘ir shakli bo‘lib, bunda bel sezilarli darajada deformatsiyalangan, umurtqa
pog‘onasi esa yon tomonga kuchli og‘gan va ko‘pincha o‘z o‘qi atrofida buriladi.
Bunday holat nafaqat tashqi ko‘rinishni o‘zgartiradi, balki ichki a’zolar
faoliyatiga ham ta’sir qiladi. Egrilik ko‘krak, bel yoki dumg‘aza bo‘limida,
ba’zan esa bir vaqtning o‘zida bir nechta bo‘lishi mumkin - bu holda kombinatsiyalangan
skolioz deb aytiladi.
Asosiy belgilari:
- yelkalar, kuraklar va tosning
yaqqol asimmetriyasi;
- gavdaning
bukchayishi, qiyshayishi;
- qovurg‘a bukriligi, mushak valigi;
- cheklangan harakatchanlik, bel
og‘rig‘i, tez charchash;
- nafas olish qiyinlashishi,
ko‘krak qafasida bosim hissi, bosh og‘rig‘i.
Ehtimoliy sabablari:
- umurtqa pog‘onasining tug‘ma
anomaliyalari;
- bolalik va o‘smirlik davrida
tez o‘sish;
- nevrologik
va mushak kasalliklari;
- jarohatlar
va operatsiyalar oqibatlari;
- nasliy moyillik.
Odatda qaysi
yoshda tashxis qo‘yiladi?
Skolioz taxminan 5-10% bolalarda uchraydi.
Ayniqsa, 5-12 yoshda bolaning belini diqqat bilan kuzatish kerak, chunki bu davrda
umurtqa pog‘onasi tez o‘sib boradi va agar bola kam harakat qilsa va bukchayib o‘tirsa,
egrilik asta-sekin rivojlanishi mumkin.
Yoshga qarab:
- 3
yoshgacha - chaqaloqlar skoliozi;
- 3-10
yosh - bolalarda
(yuvenil);
- 10-18 yosh - o‘smirlik (eng
ko‘p uchraydigan). Muammo ko‘pincha 8-14 yoshda aniqlanadi
Shakl bo‘yicha:
- C-simon – bitta yoy qiyshayishi;
- S-simon – ikkita yoy
qiyshayishi;
- Z-simon - uchta yoy qiyshayishi(eng
murakkab variant).
Bolani
qo‘llab-quvvatlash:
Bola uchun qo‘llab-quvvatlash
va to‘g‘ri davolash muhim.
- muntazam ravishda ortoped
ko‘rigidan o‘ting;
- DJT mashqlarini bajaring (iloji
boricha mutaxassis nazorati ostida);
- uyda va maktabda to‘g‘ri
qomatni kuzatib boring;
- bolani og‘ir sumkalar va doskadan
uzoq o‘tirish bilan ortiqcha yuklamang;
- bel mushaklarini mustahkamlang:
suzish, yoga, maxsus gimnastika;
- Skoliozning 3-4 darajasida
bolalarga ko‘pincha Sheno korseti, og‘ir kechishida esa jarrohlik
yo‘li bilan davolash zarur.
Asosiysi -
davolash muntazam bo‘lishi kerak.
Eslab
qolish muhim!
Skolioz butun organizmning sog‘lig‘iga ta’sir
qilishi mumkin bo‘lgan kasallik. Belgilar
qanchalik erta sezilsa, rivojlanishni to‘xtatish shunchalik oson bo‘ladi. Hatto ifodalangan darajalarda ham, to‘g‘ri
terapiya bilan ahvol yaxshilanishi mumkin. Ota-onaning qo‘llab-quvvatlashi va xotirjam muhit bolaning o‘zini
dadilroq his qilishiga va davolanishni osonroq o‘tkazishiga yordam beradi.
- Malakali maslahat ortoped-travmatologlar tomonidan yashash joyidagi davolash-profilaktika muassasalarida ko‘rsatiladi.
-
Reabilitatsiya yordami ixtisoslashtirilgan muassasalarda (maktabgacha ta’lim
tashkilotlari) 2 yoshdan, shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarining
inklyuziv guruhlarida 3 yoshdan va umumta’lim muassasalarining inklyuziv
sinflarida, ixtisoslashtirilgan umumta’lim muassasalarida 7 yoshdan boshlab
amalga oshiriladi.
-
Yuqoridagi muassasalarga rasmiylashtirish uchun xulosa olish uchun
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlariga murojaat qilgan holda
psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyadan o‘tish lozim.